bu kitap,
harâitî diye bilinen hafiz muhammed b. ca fer b. sehl es-sâmerrî'nin
mesâviu'l-ahlâk kitabıdır. bu kitapta müellif kötü ahlâkı ve kötü ahlâktan
zemmedilenleri yani kötü söz, çirkin işler, yalan, gıybet, dedikodu,
anne-babaya karşı gelmek, ikiyüzlülük, cimrilik, zina, kendini beğenmişlik,
kibir, haset, namuslu kadınlara zina iftirasında bulunmak, uğursuzluğa inanmak
vb. her müslümanın sakınması ve korunması gereken kötü ahlâkı gözler önüne
sermiştir. müslümanın donanması gereken güzel ahlâkı da ortaya koymuştur. bunu
kötü ahlâkın helak edici yollarından kurtarıp kurtuluşa götürecek bir yol ve
ona bir yardımcı olması için güzel ahlâkla donanmak gerektiğini göstermek
amacıyla gözler önüne sermiştir.hafız harâitî kötü ahlâkın zemmi ve bu kötü
ahlâktan herhangi birini benimseyenlerin cezası konusunda gelen hadisleri
toplamıştır. bu kötü ahlâkın her bir çeşidini de bölümlere ayırmış ve bunda
özel bir çaba göstermiştir. onun naklettiği birçok hadisi ondan başka zikreden
olmamıştır. işte bu çabanın sonucunda elimizde bulunan bu kitap ortaya
çıkmıştır.